على محمدى خراسانى

80

شرح مكاسب (فارسى)

قوله : و قال سلّار : چهارمين عبارت از جناب سالار بن عبد العزيز ديلمى معروف به سلّار در كتاب مراسم است : وى فرموده : از دو حال خارج نيست : 1 - يا مال وقفى و موقوف عليهم بر همان حال اوّلى خود كه در حال وقف داشتند ، باقى هستند در اين صورت بيع جايز نيست . 2 - و يا تغيير حال پيدا شده يعنى عين موقوفه در حال خراب شدن است يا موقوف عليهم نياز مبرم دارند در اين دو فرض بيع جايز است و سپس به اجماع اماميّه و مسأله نقض غرض استناد كرده است كه قبلًا از زبان سيّد مرتضى هم آورديم . « 1 » قوله : قال فى الغنيه : سيّد بن زهرة هم در كتاب غنيه همين فرمايشان را به زبان ديگر فرموده « 2 » . قوله : قال فى الوسيلة : جناب ابن حمزه نيز در وسيله همين مطلب را فرموده « 3 » قوله : و قال الراوندى : مرحوم قطب راوندى هم در فقه القرآن همين را فرموده « 4 » قوله : و قال فى الجامع : مرحوم ابن سعيد حلّى در كتاب الجامع للشريع سه مورد را مجوّز بيع قرار داده كه دو موردش همان است كه بزرگان قبلى هم فرمودند و مورد سوم خوف از وقوع فتنه و فساد در ميان موقوف عليهم است كه منجّر به قتل و خونريزى شود اين را نيز مجوّز بيع قرار داده كه بزرگان قبلى آن را ذكر نكردند . « 5 » قوله : و عن النزهة : جناب قاضى ابن سعيد حلّى در كتاب نُزهة الناظر فى الجمع بين الاشباه و النظائر فرموده : بيع وقف جايز نيست مگر در سه مورد : 1 - خوف از هلاك شدن وقف ( مثلًا عبد يا حيوانى را وقف كرده‌اند و ابقاءِ آن

--> ( 1 ) . مراسم ، ص 197 . ( 2 ) . غنية ، ص 298 . ( 3 ) . وسيله ، ص 370 . ( 4 ) . قفه القرآن ، ج 2 ، ص 293 . ( 5 ) . الجامع للشرايع ، ص 372 .